Opzienbarend nieuws: rennen en springen maakt je lichaam niet slanker en voor je bloeddruk hoef je het ook niet te doen. Maar het doet w\u00e9l wonderen voor je geest. Waarom sporten ons brein in topconditie brengt.<\/p>\n
Je ziet er iedere keer weer tegenop: het tripje naar de sportschool. Liever bleef je lekker op de bank liggen met een goed boek. En als je dan t\u00f3ch weer je sporttas pakt, vraag je je af: waar doe ik het eigenlijk voor?<\/p>\n
In ieder geval niet om deze zomer superslank op het strand te flaneren. Want sporten maakt niet dunner, laat recent onderzoek van bewegingswetenschapper Timothy Church zien. Sterker nog: doordat we van sporten meer honger krijgen, zwichten we daarna sneller voor frietjes \u2013 waardoor afvallen n\u00f3g moeilijker wordt. En daarmee verdwijnen ook andere veronderstelde voordelen van bewegen als sneeuw voor de zon. Zo helpt het niet om een hoge cholesterolspiegel of bloeddruk naar beneden te krijgen.<\/p>\n
Ok\u00e9, sporten kan wel helpen om op gewicht te bl\u00edjven. En het verlaagt het risico op hart- en vaatziekten en diabetes. Maar om die strakke taille te krijgen, zullen we dus \u2013 heel saai \u2013 gewoon minder moeten eten.<\/p>\n
Reden om nog toch maar op de bank te blijven zitten? Nee! Want steeds meer onderzoek laat zien dat bewegen w\u00e9l een geweldig effect heeft op een heel ander deel van ons lichaam. Namelijk\u2026 het brein.<\/p>\n
\u2018Lichaamsbeweging is vooral een manier om je brein in conditie te brengen,\u2019 betoogt John Ratey, hoogleraar psychiatrie aan de Harvard Medical School, in zijn recent verschenen boek Fit! \u2018Spiermassa kweken, calorie\u00ebn verbranden en je hart en longen versterken: het zijn eigenlijk maar bijverschijnselen.\u2019<\/p>\n
Ratey vergelijkt het brein met een spier: trainen doet je hersenmassa toenemen, terwijl het brein krimpt door fysieke inactiviteit. Door te bewegen kun je je brein be\u00efnvloeden: het verbetert je leervermogen en geheugen, en blijkt een effectief medicijn tegen psychische klachten als stress, depressie, angst, verslaving en zelfs adhd.<\/p>\n
Dat bewegen slimmer maakt, blijkt onder andere uit een aantal onderzoeken op Amerikaanse middelbare scholen. Leerlingen die hun dag beginnen met een uurtje rennen, voetballen of touwtjespringen \u2013 of die het sporten over de dag verdelen \u2013 halen gemiddeld betere cijfers dan leerlingen die het moeten stellen met een enkele gymles per week.<\/p>\n
Dat is ook het geval op \u2018zwakkere\u2019 scholen, waar gemiddeld meer jongeren met leer- en gedragsproblemen zijn. Door al dat sporten houden ze inderdaad minder tijd over om te leren, maar dat wordt blijkbaar ruimschoots gecompenseerd door het effect van beweging. \u2018Het brengt je brein in optimale staat om te leren,\u2019 stelt Ratey.<\/p>\n
Dat effect komt op verschillende manieren tot stand. De eerste is vrij logisch: tijdens het sporten stuwt ons hart het bloed niet alleen naar onze armen en benen, maar ook naar ons brein. Daardoor raakt dat niet alleen direct meer doorbloed, waardoor het meer \u2018brandstof\u2019 in de vorm van zuurstof en glucose krijgt, maar ontstaan er na verloop van tijd ook meer en grotere bloedvaten, waardoor die doorbloeding n\u00f3g beter wordt.<\/p>\n
Maar een volgende verklaring is het feit dat bewegen de aanmaak stimuleert van brain-derived neurotrophic factor (bdnf): een soort \u2018pokon\u2019 dat de hersenen aanzet tot het maken van nieuwe zenuwverbindingen \u2013 en zelfs totaal nieuwe hersencellen. Dat gebeurt vooral in de prefrontale cortex en de hippocampus, twee hersengebieden die van belang zijn bij het verwerken en opslaan van nieuwe informatie.<\/p>\n
De Amerikaanse neurowetenschapster Henri\u00ebtte van Praag toonde dit ruim tien jaar geleden als een van de eersten aan. Muizen die \u2019s nachts ongeveer vijf kilometer in hun loopwiel renden, bleken in hun hippocampus \u2013 het geheugencentrum \u2013 bijna twee keer zoveel hersencellen te hebben als passieve muizen. En inderdaad bleken de sportieve muizen veel beter in staat om, na een eerdere duik, de ontsnappingsroute uit een bak water uit hun geheugen op te diepen. \u2018Belangrijk is wel om die nieuwe zenuwverbindingen en zenuwcellen direct daarna aan het werk te zetten,\u2019 benadrukt Erik Scherder; \u2018hoe sneller, hoe beter. Als je ze geen functie geeft, zijn ze nutteloos.\u2019<\/p>\n
Daarom adviseert Scherder, die als hoogleraar klinische neuropsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam onderzoek doet naar de effecten van bewegen op het ouder wordende brein, sport met denkwerk te combineren. \u2018Een rondje hardlopen in combinatie met intellectuele inspanning \u2013 een uitdagende baan of braingames \u2013 is ideaal om je brein fit te houden.\u2019 Of kies een sport waarbij je ook je hersenen moet gebruiken omdat je nieuwe bewegingen aanleert, zoals tennis of tango. Daar profiteer je niet alleen nu van, maar ook in de toekomst.<\/p>\n
Uit onderzoek is bekend dat dementie minder voorkomt bij mensen die hun hele leven actief zijn geweest. Maar voor we de conclusie kunnen trekken dat fysieke activiteit de kans op dementie vermindert, is nog meer onderzoek nodig. Scherder: \u2018Wel weten we zeker dat wie veel beweegt, een \u201ccognitieve reserve\u201d opbouwt. Voor je 25ste jaar heeft trainen extra veel effect: tot die leeftijd ontwikkelt zich je prefrontale cortex \u2013 een deel van de hersenen dat een rol speelt bij onder andere plannen, beslissingen nemen en impulsen beheersen. Door te trainen versterk je juist zenuwverbindingen in dat gebied. Dat geeft een buffer tegen aftakelen, want de prefrontale cortex gaat bij ouderen als eerste achteruit.\u2019<\/p>\n
Maar ook als\u00a0je de 25 al ruimschoots bent gepasseerd is dat nog geen reden om onderuit te zakken. Zo liet recent Amerikaans onderzoek zien dat 55-plussers die al wat vergeetachtig waren, baat hadden bij bewegen: na zes maanden lang vier keer per week een uurtje op de loopband scoorden ze hoger op geheugen- en aandachtstests.<\/p>\n
\u2018Kan best wezen,\u2019 denkt\u00a0je misschien, \u2018maar ik ben veel te druk om te sporten. Ik voel me nu al zo gestrest!\u2019 Een teken dat\u00a0je j\u00fa\u00edst\u00a0je sportschoenen moet pakken. Langdurige stress heeft namelijk een verwoestend effect op het brein: de niveaus van het stresshormoon cortisol schieten omhoog en beschadigen de hippocampus, het geheugengebied. Met als gevolg dat\u00a0je minder scherp wordt (\u2018Verdorie, waar zijn de sleutels?\u2019). Lichamelijke activiteit \u2013 een lunchwandelingetje kan al helpen \u2013 vermindert het cortisolniveau en herstelt de hippocampus.<\/p>\n
Onderzoekers van de Princeton University toonden zelfs aan dat sporten het brein stressbestendiger maakt, in elk geval bij ratten. Een groep ratjes mocht zes weken lang naar hartenlust in een loopwiel rennen, andere konden geen kant op. Daarna werden ze in een bak koud water gegooid \u2013 stress! Toen de onderzoekers vervolgens het brein van de sportieve ratten bekeken, vonden ze daar veel minder \u2018stress-stofjes\u2019 dan bij de inactieve knaagdieren. Psychiater John Ratey beschouwt bewegen dan ook als een soort \u2018inenting\u2019 tegen stress: lichamelijke inspanning is een milde vorm van spanning die het brein weerbaar maakt tegen verschillende vormen van stress in de toekomst.<\/p>\n
Maar sporten maakt niet alleen slim en relaxed \u2013 het wapent ook tegen psychische klachten. Zo blijkt uit een dit jaar verschenen studie van het Trimbos Instituut dat Nederlanders die \u00e9\u00e9n \u00e0 drie uur per week actief sporten \u2013 dus niet schaken of vissen -, maar liefst de helft minder kans hebben om (manisch-)depressief te worden of een alcoholverslaving of een angststoornis als bijvoorbeeld een fobie te ontwikkelen.<\/p>\n
En dat komt niet alleen door de bekende runners\u2019 high, een euforisch gevoel tijdens en vlak na het sporten, veroorzaakt door de neurotransmitter endorfine. \u2018Bewegen optimaliseert de samenstelling van de \u201csoep\u201d van verschillende neurotransmitters in het brein,\u2019 legt psychiater Ratey uit. \u2018En daarmee heeft het in feite hetzelfde effect als medicijnen zoals ritalin of prozac.\u2019<\/p>\n
Neurotransmitters zijn stoffen die de signalen overbrengen tussen zenuwverbindingen in het brein. De meeste medicijnen die de geestelijke gezondheid verbeteren, be\u00efnvloeden het niveau van deze neurotransmitters \u2013 met name norepinefrine, serotonine en dopamine. Ratey: \u2018Het adhd-medicijn ritalin bijvoorbeeld verhoogt het niveau van de neurotransmitter dopamine, en kalmeert zo de geest.\u2019<\/p>\n
Dat bewegen psychische klachten niet alleen kan voork\u00f3men, maar er ook als medicijn tegen kan worden ingezet, is al langer bekend. Het werd bijvoorbeeld aangetoond in een inmiddels klassiek experiment van onderzoeker James Blumenthal. Die liet depressieve pati\u00ebnten vier maanden lang drie keer per week een half uurtje rennen. Na afloop bleken ze evenveel opgeknapt als pati\u00ebnten die vier maanden het antidepressivum zoloft slikten. En dat kwam n\u00ed\u00e9t doordat sporten als een soort placebo werkt: in later onderzoek toonde hij aan dat sporters, net als zoloft-gebruikers, vaker genazen van hun depressie dan pati\u00ebnten die placebopillen kregen. Hardlopen (\u2018runningtherapie\u2019) is dan ook een erkende behandeling van depressie.<\/p>\n
En er komt steeds meer bewijs dat trainen helpt bij andere psychische klachten, zoals angst. Uit een onderzoek dat begin dit jaar verscheen in het tijdschrift Archives of internal medicine blijkt bijvoorbeeld dat chronisch zieke pati\u00ebnten minder zorgelijk en bang zijn nadat ze drie maanden lang wekelijks hebben gewandeld of aan krachttraining deden.<\/p>\n
Zinkt de moed\u00a0je in de sportschoenen, omdat in veel onderzoek het resultaat pas na enkele maanden zweten zichtbaar is? Niet nodig. Bewegen heeft ook onmiddellijk invloed op\u00a0je psyche.<\/p>\n
Dat is het spectaculairst aangetoond in onderzoek naar verslaving. Tien minuten wandelen op de loopband kan er al toe leiden dat rokers minder hunkeren naar hun volgende nicotineshot, zo laat recent Engels onderzoek zien. Een aantal rokers werd hiervoor in de mri-scanner geschoven en kreeg daar plaatjes van sigaretten te zien. Bij rokers die eerst hadden gewandeld, bleef het \u2018beloningsgebied\u2019 in de hersenen kalm, terwijl datzelfde hersengebied bij rokers die niet hadden gewandeld compleet op tilt sloegen (\u2018Hier die sigaret!\u2019). Een verklaring hiervoor is dat het beloningsstofje dopamine dat vrijkomt bij bewegen, de hunkering afzwakt.<\/p>\n
Maar\u00a0kun je\u00a0aan dat sporten z\u00e9lf dan niet verslaafd raken? Inderdaad, die kans bestaat. Maar, zegt psychiater Ratey dan: \u2018Dat is wel de gezondste verslaving die er is.\u2019<\/p>\n
Hoe lang, hoe vaak, hoe intensief moet je sporten om effect te merken? \u2018Een beetje beweging is goed, maar meer is beter,\u2019 zegt John Ratey.<\/p>\n
Japans onderzoek laat zien dat je al scherper wordt van twee tot drie keer in de week een half uur hardlopen. Voor de beste breinfitness moet je hartslag flink omhoog, zoals bij aerobics en hardlopen (cardio-training) of stevig gewichtheffen.<\/p>\n
Maar het belangrijkste is dat je doet wat binnen jouw vermogen ligt. Als je niet fit bent, is wandelen ook prima.<\/p>\n
Door: <\/p>\n
Bron: psychologiemagazine.nl<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Opzienbarend nieuws: rennen en springen maakt je lichaam niet slanker en voor je bloeddruk hoef je het ook niet te doen. Maar het doet w\u00e9l wonderen voor je geest. Waarom Lees verder \u2192<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[66,68,67,21],"class_list":["post-645","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-naslag","tag-brein","tag-depressie","tag-hersenen","tag-stress"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/runwithasmile.nl\/run\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/645","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/runwithasmile.nl\/run\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/runwithasmile.nl\/run\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/runwithasmile.nl\/run\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/runwithasmile.nl\/run\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=645"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/runwithasmile.nl\/run\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/645\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":646,"href":"https:\/\/runwithasmile.nl\/run\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/645\/revisions\/646"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/runwithasmile.nl\/run\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=645"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/runwithasmile.nl\/run\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=645"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/runwithasmile.nl\/run\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}